Πρώτοι Κάτοικοι.

Οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής είναι οι Πελασγοί, είναι κάτι που φαίνεται και από την ύπαρξη Πελασγικών ή Κυκλώπειων τειχών, καθώς και από τα ονόματα των αρχαίων πόλεων. Η ύπαρξη φρουρίων και Πελασγικών τειχών στις πόλεις Θαυμακός, Πρόερνα, Εκκάρα, Μελιταία, Φυλιαδώνα, Πύρρα, Ελλάδος, Αγγειών, Ξυνιάς κ.λ.π. μαρτυρούν την ύπαρξη των Πελασγών ως πρώτων κατοίκων της περιοχής.

Έπειτα από χρόνια εισέβαλαν και αναμείχθηκαν και άλλα φύλα. Οι Αιολείς και οι Δόλοπες κατέλαβαν τα ορεινά των Αγράφων και τμήμα της Δυτικής Όρθυς και πιο μετά το πεδινό μέρος της Θεσσαλίας. Οι Αχαιοί κατέλαβαν τμήμα των Φαρσάλων, Δομοκού και Αλμυρού μέχρι τον Σπερχειό ποταμό και αυτό το τμήμα ονομάσθηκε Βασίλειο των Μυρμιδόνων. Το δυτικό τμήμα της επαρχίας Δομοκού περιελάμβανε την Δολοπίαν με πρωτεύουσα των Θαυμακό της οποίας βασιλιάς ήταν ο Θαύμακος και γιος του ο Ποίας. Το ανατολικό τμήμα περιελάμβανε τμήμα του Βασιλείου των Μυρμιδόνων με βασιλειά τον Πηλέα και γιος του ο Αχιλλέας.

Αρχαίες Πόλεις.

Άρνη

Αρχαιότατη πόλη μεταξύ των ποταμών Ενιπέως και Ονοχώνου.

Ελλάς

Αρχαία πόλη η οποία κατά τον Στράβωνα και τον Θουκυδίδη βρίσκονταν 1850 μέτρα βόρεια της Μελιταίας (Αβαρίτσας) στην αγορά της οποίας υπάρχει ο τάφος τους Έλληνος, από τον οποίο πήραμε το όνομα Ελλάς. Ο Θουκυδίδης γράφει "Έλληνες δε και των παίδων αυτών εν Φθιώτιδι ισχυσάντων".

Φθία

Αρχαία πόλη κοντά στην πόλη Ελλάς.

Μελιταία - Μελίτια - Μελίτεια - Μελιταρά (Αβαρίτσα)

Νοτιανατολικά του Δομοκού ερείπια αυτής σώζονται δίπλα στο σημερινό χωριό. Ο Ληκ εδώ τοποθετεί το Βασίλειο των Μυρμιδόνων στην αγορά της όπως είπαμε και πριν υπάρχει ο τάφος του Έλληνος. Ανευρέθησαν ενεπίγραφες πλάκες και στήλες.

Πύρρα

Αρχαία πόλη της Θεσσαλικής Φθίας που κατά τους ιστορικούς χρόνους λεγόταν Μελιταία, σύμφωνα με άλλους βρίσκεται μακρυά από αυτή την πόλη δέκα στάδια.

Ξυνιά - Ξυνίαι

Νοτιοδυτικά του Δομοκού και δυτικά της Μελιταίας κοντά στην νότια όχθη της λίμνης Ξυνιάδος.

Ερινέος

Ερείπια κοντά στο χωριό Πετρωτό, ανατολικά του Δομοκού. Κατά τον Γεωργιάδη βρίσκονται σπουδαία Ελληνικά ερείπια των τειχών της πόλης και προς το ψηλότερο μέρος του λόφου της ακροπόλεως.

Πρόερνα

"Γυναικόκαστρο" τώρα το Νέο Μοναστήρι στα ανατολικά του οποίου σώζονται ερείπα ακροπόλεως και πόλεως.

Φιλιαδών (Χιλιαδού)

Νότια του Δομοκού η οποία συνορεύει με την Μελιταία και την Πύρρα.

Αγγείαι

Κοντά στο χωριό Παναγιά και σύμφωνα με άλλους προς το χωριό Μακρυράχη και ερείπια φρουρίου με το όνομα "Παλαιόκαστο".

Εκκάρα - Εκκάραι - Ακκάραι

Δυτικά του Δομοκού σώζονται τείχη ακροπόλεως και τάφοι.

Από το βιβλίο του Θεόδωρου Κ. Καρατζά Δικηγόρου "Ιστορία Επαρχίας Δομοκού-Θαυμακού"